به گزارش پایگاه خبری دادرسی پرس، همزمان با هفته گرامیداشت قوه قضائیه در ۷ تیر ۱۴۰۵، گام بلند دیگری در راستای توسعه خدمات قضایی هوشمند و تحقق شفافیت حقوقی برداشته شد.
سامانه شفافیت عملکرد وکلا و کارشناسان رسمی به آدرس اینترنتی Data.eadl.ir با حضور مقامات عالیرتبه دستگاه قضا به طور رسمی راهاندازی و در دسترس عموم قرار گرفت.
این آیین با حضور حجتالاسلام والمسلمین خلیلی (معاون اول قوه قضاییه)، محمد کاظمیفرد (رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه)، حجتالاسلام والمسلمین هادی (معاون حقوقی قوه قضاییه) و حسن عبدلیانپور (رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه) برگزار شد.
مبانی قانونی و ساختار سامانه شفافیت عملکرد وکلا
محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، در حاشیه این مراسم با اشاره به تکالیف قانونی دستگاه قضا اظهار داشت:
«طبق قانون شفافیت قوای سهگانه، قوه قضاییه مکلف به راهاندازی سامانهای متمرکز برای انتشار موارد مرتبط با شفافیت بوده است. در همین راستا پیش از این ۱۰ میلیون رأی قضایی به صورت عمومی منتشر شده است.»
وی افزود: «راهاندازی سامانه شفافیت عملکرد وکلا و کارشناسان رسمی دادگستری، تکلیف جدیدی است که به موجب ماده ۱۱۳ برنامه هفتم پیشرفت بر عهده قوه قضاییه نهاده شده است. این زیرسامانه در ذیل سامانه یکپارچه شفافیت قوای سهگانه قرار گرفته است.»
تفکیک اطلاعات و امکان جستجوی هوشمند
ساختار این سامانه به گونهای مهندسی شده است که دو بخش «وکلا» و «کارشناسان رسمی» کاملاً از یکدیگر تفکیک شدهاند. شهروندان میتوانند با مراجعه به این درگاه و جستجوی نام خانوادگی یا شماره پروانه شخص مورد نظر، به پروفایل و اطلاعات حرفهای وی دسترسی پیدا کنند.
چه اطلاعاتی از وکلا و کارشناسان در سامانه Eadl منتشر میشود؟
این سامانه به عنوان یک کارنامه حرفهای جامع عمل میکند. اطلاعات قابل مشاهده در بخش وکلا عبارتند از:
- مشخصات هویتی و کانون یا مرکز صادرکننده پروانه.
- درجه وکیل (پایه یک یا کارآموز).
- تعداد شکایات ثبتشده علیه وکیل.
- آمار تعداد پروندههای جاری و مختومه.
- تفکیک تخصصی پروندهها: نمایش آمار پروندههای وکیل به تفکیک حوزههای حقوقی، کیفری، خانواده و دادگاه انقلاب (بر اساس دادههای ثبتشده در سامانه مدیریت پرونده قضایی).
در بخش کارشناسان رسمی نیز روال مشابهی حاکم است. تمامی سوابق تخصصی، تعداد ارجاعات، وضعیت پروندهها و شکایات مطروحه علیه کارشناسان که در دستگاه قضا موجود است، در این سامانه منعکس میگردد.
امکان ثبت برخط شکایت از وکلا و کارشناسان متخلف
یکی از مهمترین قابلیتهای سامانه Data.eadl.ir، فراهم شدن بستر ثبت و پیگیری شکایات مردمی است. به گفته محمد کاظمیفرد:
- روند ثبت شکایت: شهروندان میتوانند با ورود به بخش شکایات، مشخصات خود، موضوع تخلف و اسناد و مدارک مثبته را بارگذاری و ثبت کنند. این شکایت بلافاصله به عنوان یک پرونده “جاری” در سامانه درج میشود.
- پنل اختصاصی برای مراجع انتظامی: یک پنل مدیریتی کامل در اختیار کانونهای وکلا، کانون کارشناسان و مرکز وکلا قرار میگیرد تا به صورت الکترونیک به سامانه متصل شده و روند رسیدگی به تخلفات را پیش ببرند.
- شفافیت نتایج: تمامی مراحل از ثبت شکایت، فرآیندهای طیشده و در نهایت نتیجه قطعی (در صورت احراز تخلف) به صورت شفاف در سامانه ثبت شده و برای شاکی قابل پیگیری خواهد بود.
تاکید معاون اول قوه قضاییه بر ضرورت رتبهبندی تخصصی کارشناسان
حجتالاسلام والمسلمین خلیلی، معاون اول قوه قضاییه، در این مراسم با رویکردی تحلیلی به موضوع عدالت پرداخت و گفت:
«قوه قضاییه متولی انحصاری عدالت نیست؛ بلکه عدالت محصول یک فرآیند جمعی و مشارکت همه اجزای دادرسی است. اگر کارشناسی به درستی انجام نشود یا وکیل نقش خود را ایفا نکند، صدور احکام متعدد به معنای تحقق عدالت نخواهد بود.»
وی با تاکید بر لزوم عبور از روشهای سنتی در ارجاع پروندهها افزود: «گسترش علوم باعث شده تا تخصصها شاخهبهشاخه شوند و دیگر امکان تسلط یک فرد بر همه حوزهها وجود ندارد. بنابراین، احراز صلاحیت عمومی کارشناسان کافی نیست و رتبهبندی و صلاحیتسنجی تخصصی امری حیاتی است. ارجاع امور کارشناسی باید بر اساس شاخصهای روشن و متناسب با تخصص دقیق افراد صورت گیرد تا کیفیت دادرسی ارتقا یابد.»
حق مردم در دسترسی به اطلاعات وکلا و مقاومتهای صنفی
معاون اول قوه قضاییه در واکنش به برخی انتقادات نسبت به انتشار این اطلاعات تصریح کرد: «ارائه اطلاعات صحیح و شفاف در خصوص وکلا و کارشناسان، بخشی از حقوق مسلم مردم است تا بتوانند با آگاهی کامل برای پیگیری امور حقوقی خود تصمیم بگیرند. هدف ما تضییع حقوق افراد یا خدشه به اعتبار نهادهای صنفی نیست، اما مقاومت در برابر رتبهبندی و شفافیت پذیرفته نیست. این اقدام یک تحول مهم و گام پیشرو در نظام قضایی کشور است.»
در پایان این مراسم، حجتالاسلام والمسلمین هادی، معاون حقوقی قوه قضاییه نیز اعلام کرد که شاخصهای ارزیابی این سامانه حاصل ماهها کار علمی مشترک با نخبگان و مرکز وکلا بوده که پس از تصویب، در سامانه بارگذاری شده است.
برای ورود به سامانه و جستجوی اطلاعات وکلای دادگستری و کارشناسان رسمی، میتوانید به آدرس اینترنتی [Data.eadl.ir] مراجعه نمایید.
