بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در جدیدترین تصمیم خود و در راستای حمایت از فعالان اقتصادی و عموم شهروندان در شرایط ویژه اقتصادی کنونی، محدودیتهای سختگیرانه و قانونی ناشی از برگشت خوردن چک را به صورت موقت لغو کرد.
با اجرای این بخشنامه، اشخاصی که چک آنها در روزهای اخیر با عدم پاسشدن مواجه شده است، برای اموری نظیر افتتاح حساب، دریافت تسهیلات بانکی و اخذ دستهچک جدید با موانع سیستمی روبرو نخواهند شد.

جزئیات بخشنامه جدید درباره شرایط تعلیق محرومیت چک برگشتی
به گزارش تحریریه دادرسی پرس، محدودیتهای ناشی از قانون جدید صدور چک که تا پیش از این به صورت خودکار و سیستمی بر روی کدملی افراد اعمال میشد، با توجه به شرایط خاص کشور از تاریخ 9 اسفند ماه 1404 و جلوگیری از بحرانهای مالی مضاعف، دستخوش تغییرات موقت شده است. بر اساس بخشنامه ابلاغی به شبکه بانکی، این تصمیم شامل محورهای حیاتی زیر است:
۱. رفع موانع سهگانه بانکی
تا پیش از این، ثبت چک برگشتی منجر به ممنوعیت مطلق در «دریافت هرگونه وام و تسهیلات»، «افتتاح حساب بانکی جدید» و «صدور دستهچک جدید» میشد. اکنون با اعمال مقررات جدید، این سه محرومیت اساسی به طور موقت به حالت تعلیق درآمده است تا اشخاص بتوانند به فعالیتهای ضروری مالی خود ادامه دهند.
۲. تعیین مبدأ زمانی اجرای طرح (بسیار مهم)
بانک مرکزی خط مرز دقیقی برای اجرای این بخشنامه مشخص کرده است. قانون تعلیق محرومیت چک برگشتی منحصراً برای آن دسته از چکهایی اعمال میشود که تاریخ گواهی عدم پرداخت (برگشت خوردن) آنها از تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۱۴۰۴/۱۲/۰۹) به بعد باشد.
۳. تداوم محرومیت برای چکهای قدیمی
بر اساس تاکید صریح این بخشنامه، چکهایی که پیش از تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ برگشت خوردهاند، مشمول این ارفاق قانونی نخواهند بود. صاحبان این حسابها همچنان تحت محدودیتهای شدید بانکی قرار دارند و برای دریافت خدمات، ملزم به طی کردن روال قانونی «رفع سوءاثر از چک» هستند.
اجرای طرح تعلیق محرومیت چک برگشتی چه تاثیری بر زندگی شما دارد؟
آگاهی دقیق از این بخشنامه برای دو گروه از افراد (صادرکنندگان و دارندگان چک) حیاتی است و مستقیماً روی تصمیمگیریهای مالی آنها در شب عید اثر میگذارد:
- تضمین دریافت وامهای ضروری: اگر در روزهای اخیر به دلیل شرایط بازار، چک شما برگشت خورده است اما در صف دریافت وام ازدواج، ودیعه مسکن یا تسهیلات کسبوکار بودهاید، با این بخشنامه جدید، پرونده تسهیلاتی شما متوقف نخواهد شد و میتوانید وام خود را دریافت کنید.
- تفکیک زمانی را جدی بگیرید: اگر چک شما در دی ماه یا بهمن ماه ۱۴۰۴ برگشت خورده، به امید این بخشنامه به بانک مراجعه نکنید. شما همچنان از گرفتن دستهچک و افتتاح حساب محروم هستید و باید هرچه سریعتر لاشه چک را مسترد کرده یا مبلغ را به صندوق ثبت تودیع کنید.
- هشدار به دارندگان چک: اگر شما طلبکار هستید و چک فردی را پس از ۹ اسفند برگشت زدهاید، باید بدانید که سیستم بانکی دیگر به طور خودکار فرد بدهکار را در تنگنای محرومیت از خدمات قرار نمیدهد. بنابراین، برای رسیدن به پول خود، باید سریعتر از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، درخواست «صدور اجراییه مستقیم» را ثبت کنید.
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا تعلیق محرومیت چک برگشتی به این معناست که دیگر نیازی به پرداخت مبلغ چک نداریم؟
خیر، به هیچ وجه. این بخشنامه تنها محدودیتهای اداری و بانکی (مثل ممنوعیت افتتاح حساب و گرفتن وام) را لغو کرده است. بدهی مالی شما به دارنده چک کاملاً پابرجاست و وی میتواند از طریق دادگاه اموال شما را توقیف یا حکم جلب صادر کند.
۲. چک من در تاریخ ۵ اسفند ۱۴۰۴ برگشت خورده است. آیا میتوانم دستهچک جدید بگیرم؟
خیر. همانطور که در متن بخشنامه تاکید شده است، این تعلیق تنها شامل چکهایی میشود که تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت آنها ۹ اسفند ۱۴۰۴ به بعد باشد. چک شما مشمول مقررات سختگیرانه قبلی است و برای دریافت دستهچک باید ابتدا رفع سوءاثر کنید.
۳. آیا با وجود چک برگشتی جدید (پس از ۹ اسفند)، میتوانم حساب بانکی جدیدی باز کنم؟
بله. بر اساس این تصمیم موقت بانک مرکزی، ممنوعیت افتتاح حساب بانکی جدید برای افرادی که تاریخ برگشت خوردن چک آنها مربوط به ۹ اسفند ۱۴۰۴ و پس از آن باشد، اعمال نخواهد شد.
بیشتر بخوانید: