به گزارش پایگاه خبری حقوقی دادرسی پرس، با اجرایی شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور زیرساختهای الکترونیک لازم را برای ساماندهی اسناد عادی فراهم کرده است.
محسن طاهریان، معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیک ثبتی این سازمان، در گفتوگویی تفصیلی، جزئیات و مراحل ثبت ادعا در سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی (ساغر) را تشریح کرد.
در ادامه، راهنمای جامع و مرحلهبهمرحله این فرآیند حقوقی، از ورود به سکوی کاتب تا پیگیریهای قضایی پس از آن، برای آگاهی عموم شهروندان و جامعه حقوقی ارائه شده است.
ورود به سکوی کاتب و آغاز فرآیند ثبت ادعا در سامانه ساغر
برای شروع فرآیند، متقاضیان نیازی به مراجعات حضوری ندارند و تمامی مراحل (به جز نقشهبرداری میدانی) بهصورت کاملاً الکترونیکی انجام میشود. گام نخست، مراجعه به سکوی «کاتب» به نشانی kateb.ir است. ورود به این سامانه مستلزم ثبتنام اولیه با کدملی و شماره تلفن همراهی است که حتماً باید به نام شخص متقاضی باشد. پس از ورود، کاربران میتوانند از طریق منوی «سبد محصولات» و انتخاب گزینه «ثبت ادعا» (یا از بخش قانون الزام)، فرآیند حقوقی خود را آغاز کنند.
مرحله اول: تهیه نقشه ملک و ارجاع هوشمند به نقشهبردار
نخستین و یکی از مهمترین مراحل ثبت ادعا در سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی، تعیین وضعیت نقشه ملک و اخذ مختصات جغرافیایی آن است. اگر متقاضی از قبل «کد رهگیری نقشه» را در اختیار نداشته باشد، باید با انتخاب گزینه «ثبت درخواست جدید»، اطلاعات ملک (آدرس و کدپستی) را وارد کرده و موقعیت آن را روی نقشه مشخص کند.
برای تهیه نقشه استاندارد، سامانه متقاضی را به کارشناسان واجد صلاحیت ارجاع میدهد. این کارشناسان از میان ۵ گروه زیر انتخاب میشوند:
- مهندسان نقشهبردار سازمان نظام مهندسی
- کارشناسان کانون کارشناسان رسمی دادگستری
- کارشناسان مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه
- کارشناسان نقشهبرداری برونسپار سازمان ثبت
- کارگزاریهای دارای صلاحیت
متقاضی میتواند شخصاً کارشناس مورد نظر خود را (با وارد کردن کدملی وی) انتخاب کند یا از سیستم ارجاع هوشمند سامانه بهره ببرد. پس از انجام عملیات میدانی توسط کارشناس، نقشه در سامانه بارگذاری شده و پس از کنترل هوشمند استانداردهای فنی، کد رهگیری نقشه صادر و پیامک میشود.
مرحله دوم: بارگذاری مستندات و تکمیل اطلاعات هویتی
پس از تایید نقشه، متقاضی وارد گام بعدی ثبت ادعا میشود. در این مرحله باید کلیه مدارک اثباتکننده مالکیت یا حق، از قبیل:
- قولنامههای عادی
- صلحنامهها
- و سایر اسناد مرتبط
در سامانه اسکن و بارگذاری شوند. همچنین مشخصات خریدار و فروشنده باید به دقت ثبت گردد. (در خصوص اسناد بسیار قدیمی که کدملی اشخاص در دسترس نیست، سامانه این امکان را فراهم کرده تا وارد کردن کدملی اختیاری باشد، اما سایر مشخصات هویتی الزامی است).
هشدارهای حقوقی و اقدامات پس از ثبت ادعا در سامانه اسناد غیر رسمی
قانونگذار برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و تضییع حقوق افراد، ضمانتاجراهای سنگینی را برای ثبت ادعاهای واهی در نظر گرفته است که توجه به آنها پیش از تایید نهایی الزامی است.
جریمه سنگین برای ثبت ادعاهای غیرواقعی (فاقد استحقاق)
پیش از کلیک بر روی دکمه ثبت نهایی، سامانه یک اخطار حقوقی مهم را به کاربر نمایش میدهد:
هشدار قانونی: در صورتی که پس از بررسیها محرز شود ثبت ادعا با سوءنیت و بدون استحقاق واقعی انجام شده است، شخص مدعی مطابق قانون به پرداخت جریمهای معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک محکوم خواهد شد.
متقاضی تنها پس از مطالعه و پذیرش این مسئولیت قانونی میتواند ادعای خود را نهایی کند. پس از این مرحله، گواهی ثبت ادعا (شامل شماره پیگیری و تاریخ) صادر میشود. لازم به ذکر است تا پیش از آغاز اقدامات قضایی بعدی، امکان ویرایش اطلاعات در سامانه وجود دارد.
ثبت ادعا پایان کار نیست؛ لزوم پیگیری در مراجع ذیصلاح
معاون سازمان ثبت اسناد در پایان تاکید کرد که دریافت کد پیگیری از سامانه «ساغر» به معنای پایان کار و صدور سند نیست. متقاضیان مکلفاند در مهلتهای قانونی مقرر، مدارک و ادعاهای خود را از طریق مراجع قضایی، هیئتهای تعیین تکلیف اراضی فاقد سند رسمی یا سایر مراجع ذیربط پیگیری کرده و استحقاق خود را به اثبات برسانند.
در حال حاضر، اولویت بررسی مهلتهای قانونی با املاکی است که اسناد آنها از سال ۱۳۹۶ به بعد صادر شده است؛ با این وجود، منعی برای ثبت ادعای سایر اشخاص وجود ندارد و تمامی فرآیندها به صورت کاملا الکترونیک انجام خواهد پذیرفت.
